คำตอบสั้น ๆ: ห้องคอมพิวเตอร์โรงเรียนไม่มีราคาตายตัว เพราะจำนวนที่นั่ง โปรแกรม อุปกรณ์เดิม และสภาพห้องของแต่ละโรงเรียนไม่เหมือนกัน หากต้องการรู้ว่าใช้งบเท่าไหร่ ต้องรวม 3 ส่วนให้ครบ ได้แก่ ค่าอุปกรณ์และระบบ ค่าเตรียมติดตั้งพร้อมซอฟต์แวร์ และค่าใช้จ่ายระหว่างใช้งาน แล้วจึงเปรียบเทียบใบเสนอราคาที่มีขอบเขตเดียวกัน
โรงเรียนที่ต้องการห้องคอม 20–50 ที่นั่งจึงไม่ควรเริ่มจากการคูณ “ราคาคอมหนึ่งเครื่อง × จำนวนเครื่อง” แล้วถือว่าเป็นงบทั้งโครงการ บทความนี้จะช่วยทำรายการให้ครบ คิดต้นทุนจากตัวอย่างสมมติ และเตรียมข้อมูลก่อนขอใบเสนอราคาจริง
ก่อนถามราคา ต้องกำหนดขอบเขตห้องคอมให้ชัด
ราคา 1 ห้องจะเปรียบเทียบกันได้ต่อเมื่อแต่ละผู้เสนอราคาเข้าใจโจทย์เดียวกัน โรงเรียนควรเขียนข้อมูล 4 เรื่องนี้ไว้ก่อน แม้จะยังไม่รู้ว่าจะใช้ PC, Thin Client หรือระบบผสมก็ตาม
| ข้อมูลที่ต้องระบุ | คำถามที่ควรตอบ | เหตุผลที่มีผลต่องบ |
|---|---|---|
| จำนวนที่นั่งและผู้ใช้พร้อมกัน | ต้องนั่งพร้อมกันจริงกี่คน มีที่นั่งครูหรือไม่ | จำนวนจุดใช้งานไม่เท่ากับจำนวน Session ในระบบกลางเสมอไป |
| วิชาและโปรแกรม | ใช้โปรแกรมใด เวอร์ชันใด มีงานกราฟิก/สอบ/USB หรือไม่ | มีผลต่อสเปก สิทธิ์ซอฟต์แวร์และการทดสอบ |
| ของเดิมที่ใช้ต่อได้ | จอ โต๊ะ LAN สวิตช์ UPS หรือเครื่องใดผ่านการตรวจแล้ว | ลดของที่ต้องซื้อใหม่ได้โดยไม่คาดเดาสภาพอุปกรณ์ |
| ห้องและการส่งมอบ | ไฟฟ้า แอร์ พื้นที่ วันเริ่มสอน และการอบรมพร้อมหรือไม่ | อาจมีงานหน้างานและค่าบริการที่อยู่นอกชุดเครื่อง |
ถ้าโรงเรียนยังไม่ชัดเรื่องจำนวนที่นั่งและงานในห้อง ให้เริ่มจาก คู่มือวางแผนห้องคอมพิวเตอร์ 20–50 เครื่อง ก่อนลงรายละเอียดด้านราคา
งบห้องคอมหนึ่งห้อง มีรายการอะไรที่ต้องรวม?
ให้แยกค่าใช้จ่ายเป็นรายการก่อน แล้วค่อยรวมเป็นยอดเดียว ตารางนี้ช่วยตรวจว่าใบเสนอราคาแต่ละฉบับนับอะไรเข้าไปแล้วและยังขาดอะไร
| กลุ่มค่าใช้จ่าย | สิ่งที่ต้องตรวจในข้อเสนอ |
|---|---|
| เครื่องนักเรียน จอ และอุปกรณ์ต่อพ่วง | จำนวนเครื่อง/ที่นั่ง จอ คีย์บอร์ด เมาส์ สายและอุปกรณ์ที่จำเป็น |
| Server หรือระบบส่วนกลาง (ถ้ามี) | จำนวน/สเปก Server, Storage, ระบบสำรอง และกำลังรองรับผู้ใช้พร้อมกัน |
| ระบบเครือข่ายและไฟสำรอง | Switch, LAN, อุปกรณ์เชื่อมต่อ, UPS และงานเดินระบบที่รวมอยู่ |
| พื้นที่และสาธารณูปโภค | ปลั๊ก วงจรไฟฟ้า ระบบปรับอากาศ โต๊ะ/เก้าอี้ หรืองานปรับปรุงห้องที่จำเป็น |
| ซอฟต์แวร์และสิทธิ์ใช้งาน | OS, โปรแกรมการสอน, บัญชีผู้ใช้, License และค่าใช้จ่ายต่ออายุ |
| ติดตั้ง ทดสอบ อบรม และส่งมอบ | ค่าขนส่ง ติดตั้ง ทดสอบเต็มห้อง อบรมครู/IT เอกสารและรายการตรวจรับ |
| บริการหลังการขาย | ระยะรับประกัน อะไหล่ การซ่อม/เปลี่ยนเครื่อง และค่าบริการที่ไม่รวม |
ตัวอย่างที่มักทำให้งบคลาดเคลื่อนคือเห็นราคาอุปกรณ์ปลายทาง แต่ยังไม่รวม Server, จอ, UPS, สิทธิ์ซอฟต์แวร์ หรือค่าติดตั้ง ต้องขอให้ผู้ขายระบุรายการ “รวมแล้ว/ไม่รวม” ให้ชัดเจนทุกครั้ง
งบซื้อครั้งแรก กับค่าใช้จ่ายรายปี ไม่ใช่เงินก้อนเดียวกัน
งบลงทุนเริ่มต้น (CAPEX)
คือยอดที่โรงเรียนต้องใช้เพื่อให้ห้องพร้อมส่งมอบ เช่น อุปกรณ์ ระบบเครือข่าย งานปรับปรุงห้อง ติดตั้งและอบรม ควรตรวจภาษี เงื่อนไขจ่ายเงิน และเงินสำรองงานที่ยังไม่ทราบขอบเขตด้วย
ค่าใช้จ่ายระหว่างใช้งาน (OPEX)
คือเงินที่ต้องเตรียมต่อเนื่อง เช่น ค่าไฟทั้งห้อง ค่าดูแลระบบ ค่า License รายปี บริการหลังหมดประกัน อุปกรณ์ทดแทน และการสำรองข้อมูล โดยอย่านำการรับประกันสินค้าไปตีความว่าไม่มีต้นทุนดูแลใด ๆ
สำหรับการเปรียบเทียบเบื้องต้น ให้เลือกระยะเวลาเดียวกัน เช่น 3 ปี แล้วใช้หลัก “ต้นทุนรวมตามช่วงเวลา = งบเริ่มต้น + ค่าใช้จ่ายต่อเนื่องในช่วงนั้น” ทั้งนี้ หากต้องใช้การคำนวณทางการเงินที่มีดอกเบี้ยหรือมูลค่าปัจจุบัน ควรให้ฝ่ายการเงินประเมินเพิ่มเติม
ตัวอย่างสมมติ: ห้อง 40 ที่นั่ง คิดงบทั้งโครงการอย่างไร?
สมมติโรงเรียนได้รับข้อมูลต้นทุนสำหรับห้อง 40 ที่นั่งดังตาราง ตัวเลขทั้งหมดเป็นเพียงตัวอย่างสอนวิธีรวมงบ ไม่ใช่ราคาแพ็กเกจ Infinix หรือใบเสนอราคาจริง และสมมติว่ายอดแต่ละรายการรวมภาษีที่เกี่ยวข้องแล้ว
| รายการในตัวอย่างสมมติ | จำนวนเงิน |
|---|---|
| อุปกรณ์นักเรียน จอ และระบบที่เลือก | 350,000 บาท |
| เครือข่าย ไฟสำรอง และการเตรียมห้อง | 55,000 บาท |
| ซอฟต์แวร์ ติดตั้ง ทดสอบ และอบรม | 45,000 บาท |
| เงินสำรองรายการที่ต้องตรวจหน้างาน | 20,000 บาท |
| รวมงบลงทุนเริ่มต้น (CAPEX) | 470,000 บาท |
| ค่าใช้จ่ายต่อเนื่องสมมติ | 30,000 บาท/ปี |
| ต้นทุนรวม 3 ปี = 470,000 + (30,000 × 3) | 560,000 บาท |
สาระของตัวอย่างไม่ใช่ว่าโรงเรียนต้องมีงบ 560,000 บาท แต่คือ “ยอดซื้อครั้งแรกไม่เท่ากับต้นทุนตลอดช่วงใช้งาน” หากใบเสนอราคาจริงรวมงานติดตั้งแต่ไม่รวม License หรือค่าใช้จ่ายรายปี ต้องเติมรายการนั้นก่อนสรุปวงเงิน
เปรียบเทียบใบเสนอราคา PC กับ Thin Client ให้ยุติธรรมอย่างไร?
ให้เทียบข้อเสนอที่มีจำนวนผู้ใช้จริง โปรแกรม ระยะใช้งาน และการบริการเท่ากัน ไม่ใช่เอาราคา PC ครบชุดไปเทียบเฉพาะราคา Thin Client ปลายทาง หรือนับค่า Server ข้างหนึ่งแต่ไม่นับอีกข้าง
| สิ่งที่ต้องเทียบให้เหมือนกัน | ตรวจตรงไหนในใบเสนอราคา |
|---|---|
| จำนวนผู้ใช้พร้อมกันและงานที่ใช้ | ความสามารถรองรับตามโปรแกรมจริง พร้อมผล Demo/ทดสอบ |
| จำนวนอุปกรณ์ทั้งหมด | จอ เครื่องนักเรียน Server/Storage และอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้ |
| License และค่าใช้จ่ายต่ออายุ | ระบุชื่อโปรแกรม ประเภท License และเงื่อนไขรายปี |
| Network / UPS / ระบบสำรอง | แยกที่รวมอยู่แล้วกับงานต้องจัดหาเพิ่ม |
| รับประกัน บริการ และระยะเวลา | เงื่อนไขดูแล การซ่อม และยอดค่าใช้จ่ายในช่วงเวลาเดียวกัน |
| ภาษีและรายการไม่รวม | ยอดรวม/ไม่รวม VAT ค่าขนส่ง ติดตั้ง และเงื่อนไขพิเศษ |
หากยังเลือกสถาปัตยกรรมไม่ได้ ให้ดูหลักการเลือกเทคโนโลยีที่ PC กับ Thin Client ต่างกันอย่างไรสำหรับโรงเรียน ซึ่งเป็นคนละคำถามกับการตั้งงบทั้งห้อง
ห้อง 20, 30, 40 หรือ 50 ที่นั่ง ควรดูตัวเลขจากที่ไหน?
จำนวนที่นั่งช่วยกำหนดขนาดโครงการ แต่ราคาไม่จำเป็นต้องเพิ่มขึ้นตามจำนวนเครื่องแบบเส้นตรง เพราะบางระบบมี Server, Network หรืออุปกรณ์ส่วนกลางร่วมกัน และบางโรงเรียนสามารถใช้อุปกรณ์เดิมที่ผ่านการตรวจแล้วได้
เว็บไซต์ Infinix มีหน้ารายละเอียดสำหรับจำนวนที่นั่งบางขนาดซึ่งใช้ดูรูปแบบชุดระบบเป็นข้อมูลประกอบ แต่ราคาและรายการที่เผยแพร่อาจมีวันที่ เงื่อนไข และภาษีต่างจากข้อเสนอจริง จึงไม่ควรนำยอดคนละหน้ามารวมกันโดยไม่ตรวจขอบเขต
ดูตัวอย่างตามขนาดห้อง: 20 ที่นั่ง • 30 ที่นั่ง • 40 ที่นั่ง
สำหรับห้อง 50 ที่นั่งหรือห้องที่ใช้ซอฟต์แวร์เฉพาะ อย่าใช้สูตรขยายราคาจาก 40 ที่นั่งทันที ควรขอรายการอุปกรณ์และผลทดสอบรองรับผู้ใช้จริงใหม่ตามแบบห้อง
ใช้เครื่องมือคำนวณต้นทุนและเกณฑ์ราคาอย่างไรไม่ให้สับสน?
หลังรวบรวมข้อมูลครบ สามารถกรอกยอดจากใบเสนอราคาของโรงเรียนลงใน เครื่องมือคำนวณต้นทุนซื้อและเช่าของ Infinix เพื่อเทียบระยะเวลาเดียวกัน เครื่องมือนี้ใช้ตัวเลขที่ผู้กรอกป้อนเอง ไม่ใช่ราคาเสนอขายอัตโนมัติ
สำหรับโรงเรียนที่ต้องใช้หลักเกณฑ์จัดซื้อของหน่วยงานรัฐ ควรตรวจ เกณฑ์ราคากลางคอมพิวเตอร์ฉบับปัจจุบันจากกระทรวงดิจิทัลฯ ตามประเภทอุปกรณ์และกฎจัดซื้อที่ใช้กับโรงเรียนนั้น โดยไม่ถือว่าเกณฑ์ราคากลางคือราคาแพ็กเกจของผู้ขาย
หากกำลังตัดสินใจเรื่องรูปแบบสัญญาโดยเฉพาะ อ่าน แนวทางเปรียบเทียบเช่ากับซื้อขาด แยกจากวิธีตรวจงบทั้งห้องในบทความนี้
Checklist ตรวจงบก่อนส่งเรื่องขออนุมัติหรือใบเสนอราคา
นำรายการนี้ไปใช้เช็กความครบถ้วนของเอกสารก่อนสรุปงบ โดยเติมคำตอบจากสภาพโรงเรียนและใบเสนอราคาจริง
| ข้อ | สิ่งที่ควรตรวจ | คำตอบ / หมายเหตุ |
|---|---|---|
| 1 | จำนวนที่นั่งและผู้เรียนพร้อมกันชัดเจน | ________________ |
| 2 | โปรแกรมและอุปกรณ์ที่จำเป็นระบุเวอร์ชัน | ________________ |
| 3 | อุปกรณ์เดิมที่ใช้ต่อได้ผ่านการตรวจแล้ว | ________________ |
| 4 | รวมจอ Server Network UPS และงานไฟ/ห้อง | ________________ |
| 5 | แยกค่า License/ติดตั้ง/อบรมและบริการครบ | ________________ |
| 6 | ระบุ VAT รายการไม่รวม และวันยืนราคา | ________________ |
| 7 | ประเมินค่าใช้จ่ายรายปีในช่วงเวลาเดียวกัน | ________________ |
| 8 | มีหลักฐานทดสอบและรายการตรวจรับก่อนจ่ายเงิน | ________________ |
คำถามที่โรงเรียนมักถาม
มีงบจำกัด ควรลดจำนวนเครื่องหรือเปลี่ยนชนิดระบบก่อน?
ไม่ควรตัดสินก่อนรู้จำนวนผู้ใช้พร้อมกันและโปรแกรมที่ต้องสอน ถ้าทั้ง 40 คนต้องใช้เครื่องในคาบเดียว การซื้อ 20 เครื่องอาจไม่ตอบโจทย์ แม้ราคาเริ่มต้นต่ำกว่า ควรสำรวจอุปกรณ์ที่ใช้ต่อได้ รายการที่จำเป็น และความเป็นไปได้ของการทยอยติดตั้งตามตารางเรียนจริงก่อน
ราคาเครื่องปลายทางถูกกว่า แปลว่าระบบนั้นคุ้มกว่าหรือไม่?
ยังสรุปไม่ได้ เพราะระบบหนึ่งอาจต้องมี Server/Network/License เพิ่ม ขณะที่อีกระบบหนึ่งมีค่าดูแลและอัปเกรดเป็นรายเครื่อง จึงต้องเปรียบเทียบงบลงทุนและค่าใช้จ่ายต่อเนื่องในเงื่อนไขเดียวกัน
สรุป: คำนวณให้ครบก่อนสรุปว่าใช้งบเท่าไหร่
โรงเรียนจะได้คำตอบเรื่องงบที่ใช้จริงเมื่อกำหนดจำนวนผู้ใช้และโปรแกรม ตรวจอุปกรณ์เดิม เก็บค่าใช้จ่ายทุกกลุ่ม และเปรียบเทียบใบเสนอราคาที่รวมรายการเหมือนกัน การใช้ตารางงบและ Checklist จะช่วยลดการตกหล่นมากกว่าการดูเพียงราคาเครื่องหนึ่งจุด
เมื่อเตรียมข้อมูลห้องและขอบเขตงบไว้แล้ว สามารถ ส่งรายละเอียดเพื่อขอ Demo หรือใบเสนอราคาสำหรับโรงเรียน เพื่อให้ทีมงานประเมินจากข้อมูลโครงการจริงก่อนตัดสินใจ







